Rusya'nın Otoriter Rejimi Neden Halk Desteğinden Yararlanmaya Devam Ediyor? I Paul Tolmachev

06/02/2022 - Paul Tolmachev

Thomas Schelling'in mikro motifler ve makro davranış olarak adlandırdığı farklı siyasi rejimler altındaki insanların sosyal davranışları, kurumsal ekonomideki araştırma konularımdan birisidir. Tabii ki, bu konu davranışsal ekonomi ve politik teoriden karar vermenin nörobiyolojisine ve biyolojik piyasalar teorisine kadar birçok ilgili disiplinle doğrudan ilgilidir.


Buna ek olarak, buradaki tema şu soruyu gündeme getirmektedir: Mevcut sıkılaştırıcı Rus otokrasisinin ve dünya toplumunun çoğu tarafından kınanan Ukrayna'ya yönelik işgal girişimi de dahil olmak üzere son siyasi kararlarının geniş toplumsal desteği nelerden kaynaklanmaktadır? Kısaca cevap aşağıdaki akıl yürütmede yatmaktadır:

  • Esas olarak herhangi bir sıkılaştırıcı otokrasi politikasının iç mantığı, bağlı mensuplar üzerindeki kontrolü genişletme ve toplumun ana çıkarlarına hizmet etme ihtiyacından ibarettir.

  • Bu kontrol aslında iki şekilde sağlanabilir: baskıyı güçlendirerek veya manipülatif teknolojilerle.

  • Seçilen yöntem, daha doğrusu birinin diğerine üstünlüğünün derecesi otokrasinin katılığına, daha doğrusu iki kutup arasındaki ölçekteki konumuna bağlıdır: diğer tabiriyle kısmen işe yarayan demokratik kurumlara sahip yumuşak bir enformasyonel otokrasiye ve totaliter baskıcı bir diktatörlüğe bağlıdır.

Otokrasi, mümkün olan en baskıcı ve kapalı biçime doğru kayma sürecinde olduğu müddet kamuoyu ve meşruiyet, iktidarın doğrudan etki alanı tarafından veya yararlanıcı elitler tarafından elde tutulmasında rol oynar. Elbette kamuoyu üzerinde kontrol sahibi olma ve onu manipüle etme kabiliyetini artırma maliyetlerini azaltmak için rejim, insan sermayesinin büyümesini veya düşüşünü engelleyen rasyonel ve mantıklı bir strateji kullanmaktadır.


Peki, insan sermayesi eksikliği nedir? Zayıf bireysel eğitim, ilkel bir toplumsal zihniyet, sınırlı yurttaşlık bilinci ve bireysel inisiyatif, nedensel ve eleştirel olarak analiz etme konusunda genel bir isteksizlik ve yetersizliktir. İnsan sermayesinin düşük kalitesini korumanın temel stratejisi, hem okulda hem de yüksek öğrenimde yetersiz bir eğitim düzeyini korumak ve sivil bilinç ve inisiyatifin gelişimini bastırmaktır.

  • Birincisi, Rus eğitiminin sistematik olarak yetersiz finanse edilmesi, modern bilimsel ve diğer bilgi ve eğitim yöntemlerinin ana akımına aktif katılımdan fiili olarak izolasyonun sağlanması, düşük eğitim seviyesini sağlamaktadır. Bu ise, anaokullarından yüksek öğrenim kurumlarına kadar tüm eğitim kurumları için geçerlidir.

  • İkincisi, sivil bilinç ve inisiyatifin az gelişmişliği çeşitli faktörlerin bir kombinasyonunun sonucudur. Bunlar, özel sektöre karşı devasa devlet sektörü, aynı anda önemli gelir artışına izin verirken yüksek enflasyona izin vermeyen dengeli bir makroekonomik politika, ekonominin yozlaşmış ve yozlaşmamış kurumsal çerçevesi, aynı düşük eğitim kalitesi ve elbette her şeyi kapsayan, çok yönlü devlet propagandasıdır.

Her şeyi kapsayan propaganda, rejim tarafından tekelleştirilen kitle iletişim araçları aracılığıyla çeşitlendirilmiş bilgi manipülasyonudur. Kitlesel tüketici için alternatif bilgi kaynaklarını ortadan kaldırırken ve bu kaynakları zorla halının altına süpürürken kapsamlı propaganda, herhangi bir otokratik rejimin iç politikasının gerekli bir parçasıdır.


Kitlesel bilgi üzerindeki sistematik devlet tekeli, her zaman bariz hedefleri olan propaganda ve enformasyonel çarpıtmalara dönüşür. Bunlar arasında rejime yararlı arkaik etik-ideolojik değerlerin ekilmesi, "muhaliflere" karşı ayrık baskının genişletilmesinin meşrulaştırılması, "lider" kişiliğinin geliştirilmesi, çelişkili bir dış politika gündeminin telkin edilmesi ve en önemlisi ulusal-ideolojik üstünlük yer almaktadır.

Tüm bu "siluetler", rejimin gerçek toplumsal destek sağlamasına, sözde kötü bir denge kurmasına ve yaşam döngüsünü uzatmasına izin veren insan sermayesinin kalitesine mükemmel bir şekilde uygundur.


Dediğim gibi rejime verilen desteğin ana sosyal kaynaklarından biri genişleyen devlet sektörüdür. Kamu sektörü, güvenlik güçleri, bürokrasi ve devlet kurumlarındaki işçiler de dahil olmak üzere bunlar, otokraside baskın sosyoekonomik bir kümedir. Otokraside toplumsal terfi ve gelir artışı, devlet yapılarına bağlılık ve idari ve bürokratik kaynaklara erişim ile belirlenir. Gerçek bilgi, beceri ve bireysel inisiyatifin başarı için neredeyse tek bir uygulama noktası vardır, bu ise devlet ve ona ilişkin her şeydir. Kamu sektörü saldırgan otokrasinin toplumdaki dayanağı olduğu için kamu sektöründe istihdam edilen nüfus, hem istikrar hem de çöküş durumunda, rejimin herhangi bir hâlindeki faydaların dikey dağılımından faydalanmaktadır.


Rejimin meşruiyeti için bir diğer önemli sosyal kaynak da sözde orta sınıftır. Bu sınıf, hem yukarıda sözü edilen devlet kuruluşlarının çalışanlarını hem de devlet bütçesinde ve özel işletmelerde istihdam edilen nüfusu içerebilir; genel olarak, yüksek eğitimli ve az ya da çok yüksek düzeyde tüketime sahip insanları içerir.


Modern Rus otokrasisinin varlığı sırasında, geleneksel orta sınıf için en önemli iki ayırt edici özellik gelişti: etik bir uzlaşma ve temel bir varoluşsal tercih haline gelen konformizm ve çifte standart. Orta sınıf tarafından seçilen bu çevreye adaptasyon biçimi özünde şudur: rejime otoriterliğin yumuşak biçiminde destek verirken, aynı zamanda "Batılı" yaşam tarzlarını ve onlarla birlikte gelen her şeyi talep eder.

Genel olarak, rejimin kendisine uygun bir toplumsal bilinç düzeyini şekillendirme stratejisi orta sınıfı atlamadı. Sosyopolitik davranışın ilkelleştirilmesi, eleştirel bilincin azaltılması ve bireysel konumlandırma yeteneklerinin körelleştirilmesi, yetkililerle yapılan sosyal sözleşmenin biçimini belirlemiştir: siyasi sadakat ve sivil pasiflik karşılığında kişisel gelirin büyümesinde güvenlik ve istikrar.


Ülke toplumunun egemen bölümünü oluşturan alt tabaka nüfus, eleştirel nedensel düşünme için açıkça yetersiz bir gelişme düzeyi ile damgalanmıştır. Alt tabaka nüfusun bu durumu, rejim için bir hedeftir ve insan sermayesinin büyümesini ve ekonomik büyümeyi sınırlamaya yönelik aynı politika tarafından koşullandırılmıştır. Bu, rejimin alt toplumsal gruplardaki kamuoyunu başarılı bir şekilde ılımlılaştırmasını ve rejimin gerektirdiği "koşullu davranış" yönünü elde etmesini sağlar.


Sonuç olarak, rejim neredeyse her türlü olağanüstü eylem için uçtan uca oybirliğiyle kamu onayını almaktadır. En yüksek sosyoekonomik maliyetleri taşıdığı aşikar olan aşırı jeopolitik kararlar koşullarında, kanıtlanmış teknolojilere, uygulanabilir bir siyasi altyapıya ve en önemlisi de hazırlanmış bir toplumsal bilince sahip olan rejim, toplumsal desteği modellemek için özel yöntemlere yönelmektedir.


Kitlesel psiko-duygusal heyecan sendromu, zevk ve memnuniyetin çoğunluğa ait olma etkisini teşvik ederek cesaretlendirir. Rejimin "lideri" etrafında bir uyum ortaya çıkar ve bu da kısa vadeli ufuktaki siyasi pozisyonlarını mümkün olduğunca istikrarlı hale getirir. Kalıcı ve büyüyen bir tehdidin ruh hali daha da şiddetlenir ve mümkün olan tüm iç ve dış düşmanlara karşı saldırgan bir ruh halinin büyümesini motive eder.


Sonuç olarak, toplumun kendisini aldatmasının bir etkisi, yani rejimin ideolojik kurallarına ve toplumun genel eğilimleriyle örtüşmeyen olguların kasıtlı olarak görmezden gelinmesi söz konusudur. Genel olarak bu, bu tür tehditleri etkisiz hale getirmek için hazır veya önerilen bir fırsatın varlığında artan tehdit, psiko-duygusal ve bilişsel stres koşulları altında sosyal bireyin davranışının doğal bir "koruyucu" modelidir.


Böyle bir sosyal devletin belirtileri, kitlesel dini fanatizmin tezahürlerinde ve totaliter diktatörlüklerin ilk aşamalarının ideolojik sosyal histerisinde çok tipiktir.


Yazar - Paul Tolmachev Rusya doğumlu Tolmachev, BlackRock'ta (Londra, İngiltere) kişisel olarak yönetilen varlıklarda 500 milyon dolarlık portföy yöneticisidir. Ayrıca, kurumsal ve politik ekonomiyi araştırdığı Stanford Ekonomik Politika Araştırmaları Enstitüsü'nde misafir öğretim üyesidir.


Bu yazı mises.org sitesinin ''Why Russia's Authoritarian Regime Continues to Enjoy Public Support'' adlı yazısının çevirisidir.


57 görüntüleme0 yorum

Son Paylaşımlar

Hepsini Gör